2025 -
Yerel motifler veya diğer bir ifade ile geleneksel olma özellikleriyle yerel kodlar, bir toplumun görsel kültürünü yansıtan en önemli unsurları arasında sayılabilir. Kökeninde yerel olmayan hiçbir şey evrensel değildir yaklaşımından hareket edildiğinde, yerel motiflerin evrensel bir dil olduğu, insanlar arasındaki iletişimde etkili olduğu belirtilebilir. Yerel motiflerin en sık kullanıldığı alanlardan biri grafik tasarımıdır. Çünkü grafik tasarım ürünleri, çok kısa sürede iletişim kurulması gereken ürün tasarımlarını içerir. Sembolik anlamları ile kısa sürede mesajın algılanmasını sağlayan motiflerin, bu özelliğinden dolayı tercih edildiği ifade edilebilir. Dokuzlar’a (2016) göre, grafik tasarım toplumsal farkındalık yaratma ve kültürel değerleri yaşatma konusunda önemli bir araçtır. Küresel modernleşme süreçleriyle geleneksel öğelerin tasarımdaki varlığı giderek azalmaktadır. Bu durum, sosyal mesajların yerel bağlamla ilişkili duygusal etkiyi yitirmesine yol açmaktadır.
Yerel motiflerin modern grafik tasarım ürünlerine istenilen düzeyde entegre edilmesi durumunda, mesaj kısa sürede algılanabileceği gibi, anlam derinliğini de artırarak daha güçlü bir etki yaratabileceği söylenebilir. Örneğin Selamet (2011), Osmanlı minyatürleri veya Anadolu kilim desenlerinin, tarihsel kökenleri sayesinde toplumsal belleği güçlendirerek güçlü görsel mesajlar sunduğunu belirtmiştir.
Mevcut tasarım pratiklerinde evrensel semboller ve modern grafik öğeler yaygın şekilde kullanılmakta, ancak yerel motiflerin sosyal medya tasarımlarındaki yerinin sınırlı kaldığı ifade edilebilir. Bu durumun yerel motiflerin gelecek kuşaklara aktarılmaması yanında evrensel kültürün zenginleşmesine de bir engel teşkil edebileceği söylenebilir. Bu proje, yukarıdaki gerekçelerden hareket ile, yerel motiflerin grafik tasarım alanındaki ürünler tasarlanırken modernist bir yaklaşım ile birlikte nasıl kullanılabileceğini göstermesi, örnek uygulamaları içermesi ve böylece kültürel mirasın grafik tasarım yoluyla korunmasını sağlaması ve evrensel kültür alanına zenginlik getirmesi açısından önemlidir.
Bu proje, grafik tasarım alanında Anadolu’nun yerel motiflerinden olan kilim desenlerinin sosyal medya tasarımları için çevre duyarlılığı kazandırmaya yönelik kampanyalara entegre edilerek özgün olacak ve bu konudaki önemli bir eksikliği gidermeyi sağlayabilecektir. Ayrıca proje çıktıları olacak olan ürünlerin sosyal medya platformlarında paylaşılması bu motiflerin görünür olmasını, birçok insana ulaşmasını, anlamsal açıdan sorgulanmasını, araştırılmasını sağlayabilecek ve bu kültürün gelecek kuşaklara taşınmasına yardımcı olacaktır.
Projede, literatür taraması, eser analizi, nitel ve nicel yöntemlerden yararlanılacaktır. Proje, çevreye duyarlılık kazandırmak amacıyla sosyal medya tasarımları oluşturma üzerine ilerleyecek, bu tema doğrultusunda yerel motiflerle zenginleştirilmiş dijital afişler ve sosyal medya içerikleri üretilecektir. Bu tasarımların hedef kitle üzerindeki etkisi ile tasarımlara yönelik uzman görüşleri, geri bildirimlere göre yorumlanacaktır.
Araştırma yönetiminde her iş paketi belirli bir zaman çizelgesine uygun şekilde yürütülecek ve ölçülebilir çıktılar elde edilecektir. Bulgular doğrultusunda en az bir akademik makale yayımlanması planlanmakta olup, elde edilen sonuçlar tasarımcılar ve akademik çevrelerle paylaşılacaktır.
