2022 - 2025
Glukozaminoglikanlar (GAG), hücre yüzeyinde ve hücre dışı matrisin (ECM) bileşenleri olarak bulunan uzun zincirli polisakkaritlerdir. Glukozaminoglikanlar arasında heparin (HP), heparan sülfat (HS), dermatan sülfat (DS), kondroitin sülfat (CS), keratan sülfat (KS) ve hiyalüronik asit (HA) en önemli olanlarıdır. Bunlar arasında hiyalüronik asit biyouyumluluk, kayganlık, yüksek nem tutuculuk, esneklik gibi özellikleri nedeniyle ilaç ve kozmetik sektörü başta olmak üzere endüstride birçok alanda kullanılmaktadır. Bu polisakkarit, dünyada önemli bir pazar payına sahiptir ve bu pazar büyüklüğünün 2019 yılındaki hacmi 9,1 milyar dolardır 2027 yılına kadar ise bu hacmin 16.6 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir. Kondroitin sülfat (CS) ise, kıkırdak, kemik, deri, bağlar ve tendonlar dahil olmak üzere birçok bağ dokusunun hücre dışı matrisinin önemli bir bileşenidir ve diyet takviyesi olarak kullanılmakta ve osteoartriti olan hastaların tedavisinde umut vericidir. Heparin (Hep) ise, esansiyel bir ilaçtır ve dünya çapında en yaygın kullanılan klinik antikoagülandır ve tromboz, emboli tıbbi tedavisinde ve ameliyatta pıhtılaşmanın önlenmesinde kullanılmaktadır. Düşük moleküler ağırlıklı hidrolize heparin (LMWH) olan enoksaparin ise, klinikte uzun bir plazma yarı ömrü nedeniyle, antikoagülan etkisinin izlenmesine gerek kalmadan hastane veya ayaktan tedavide güvenli ve etkili bir şekilde uygulanmaktadır. Kondroitin sülfat, heparin, hiyalüronik asit ve enoksaparin bileşikleri, hayvansal ve karasal kaynaklardan elde edilmektedir. Son zamanlarda ise alternatif bir kaynak olarak sucul kaynaklardan elde edilmesi büyük önem kazanmıştır. Bu kaynakların oldukça bol bulunması, ekonomik olması ve çevre kirliliği yapmaması gibi avantajları vardır. Ülkemiz coğrafik konumu, iklim koşulları, habitat çeşitliliği ve sulak alanların bolluğu gibi özellikleriyle biyoçeşitlilik açısından oldukça zengindir. Bu çalışmada ülkemizde bol miktarda bulunan Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus myki...